Tajemnica Bankowa? A cóż to?

Inne

Jaki masz stan konta? Ile miesięcznie zarabiasz? Jaki limit przyznano twej karcie kredytowej? Jak wysoki jest twój kredyt hipoteczny? Czujesz się niekomfortowo gdy ktoś Cię o to pyta?

Nie, nie musisz odpowiadać na to pytanie. Masz prawo do prywatności i nie musisz się dzielić się z światem zasobnością swojego portfela jeśli tego nie chcesz. Co jednak gdy trzeba zdradzić te informacje- na przykład gdy jesteśmy klientami banku i chcemy wziąć kredyt hipoteczny? W tej sytuacji zdradzamy wiele informacji o nas: miejsce zatrudnienia i dochód, wysokość zobowiązań czy zwykłe dane teleadresowe. Co chroni nasze bezpieczeństwo w tej sytuacji? Co zapewnia nam poufność?

Podstawy prawne według których funkcjonują banki w Polsce reguluje ustawa o Prawie Bankowym z 29 sierpnia 1997 roku. To w niej- a konkretnie artykuł 104-  wprowadza pojęcie tajemnicy bankowej. Co mówi ten artykuł?

„Bank, osoby w nim zatrudnione oraz osoby, za których pośrednictwem bank wykonuje czynności bankowe, są obowiązane zachować tajemnicę bankową, która obejmuje wszystkie informacje dotyczące czynności bankowej, uzyskane w czasie negocjacji, w trakcie zawierania i realizacji umowy, na podstawie której bank tę czynność wykonuje.”

Aby w pełni zrozumieć ten artykuł należy pewne sformułowania wyjaśnić. Czym są czynności bankowe? W uproszczeniu są to wszelkie czynności, faktyczne jak i prawne, wykonywane przez pracowników lub pośredników w imieniu banku.

O ile łatwo nam zrozumieć czym jest wykonywanie i realizacja umowy o tyle przy negocjacjach pojawiają się wątpliwości. Czym one są? W praktyce, są to wszelkie sytuacje, w których bank i potencjalny klient rozmawiają nad szczegółami potencjalnej umowy. Więc wszystko co powiemy od momentu pierwszej rozmowy z bankierem jest objęte tajemnicą bankową.

Bank jako instytucja i jego pracownicy oraz pośrednicy mają obowiązek przestrzegania tych przepisów. Obsługa klientów i ich przetwarzanie muszą być wykonywane w sposób staranny i ostrożny aby nikt nieuprawniony nie miał wglądu w dane klientów objęte ochroną. Osoby objęte obowiązkiem tajemnicy bankowej muszą jej przestrzegać także po odejściu z pracy.

Jakie dane, które przekazujemy objęte są ochroną?

Każda informacja udzielona bankowi- czy są to nasze zarobki, oprocentowanie kredytu. czy adres podlegają ochronię od momentu gdy je przekażemy do czasu, w którym znikają z baz danych banku, a nie  do końca naszej umowy z bankiem jak np; spłacenie kredytu czy zamknięcie konta. Co jednak z niedoszłymi klientami lub z osobami, które dopiero podpiszą umowę? Pozytywny wynik negocjacji z bankiem nie jest konieczny by dane były chronione. Tajemnicą bakową objęte są nie tylko informacje klientów banków, ale też osoby, które nie podpisywały umowy z bankiem oraz poręczyciele pożyczek.

Klient ma wgląd w informacje objęte tajemnicą bankową gdy te jego dotyczą. Nie tylko, może poznać wszystkie  informacje dotyczące jego relacji z bankiem, ale też na piśmie upoważnić inną osobę. Dzięki temu mamy wgląd w stan naszego konta czy też informację o oprocentowaniu lokaty. Dostępu do tajemnicy bankowej nie mają jednak np: współmałżonkowie gdy nie są stroną umowy.

Nie oznacza to, że nikt i nic nie ma wglądu w nasze dane i nie wyjdą one poza mury banków. Obowiązek zachowania tajemnicy bankowej nie obowiązuje gdy bez ujawnienia informacji objętej tajemnicą bankową nie jest możliwe należyte wykonanie umowy, radcom prawnym i adwokatom pracującym na rzecz banku, gdy udzielenie informacji zawartych w tajemnicy bankowej konieczne jest do sprzedaży wierzytelności.

Są sytuacje, w których informacje o nas mogą,  a nawet muszą zostać udzielone innym instytucjom. Informacji chronionych tajemnicą bankową zażądać mogą mi.in.: Policja, inspektor kontroli skarbowej, służba ochrony państwa, generalny inspektor danych osobowych, prezes Najwyższej Izby Kontroli, prezes zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, Centralne Biuro Antykorupcyjne czy też inne banki i instytucje finansowe. Instytucje i osoby, którym udzielane są informacje objęte tajemnicą mogą je wykorzystać tylko w postępowaniach i czynnościach do wykonania, których są one konieczne. Oznacza to, że nie osoby mające do nich dostęp nie mogą się nimi dzielić poza pracą, wykorzystywać w nowej pracy czy też mówić o niej bliskim. Bank nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne szkody klientów gdyby tajemnica została ujawniona przez osoby lub instytucje mające do niej dostęp.

Co jednak gdy bank nie będzie przestrzegał tajemnicy bankowej?

Wówczas podlega odpowiedzialności cywilnej. Nie jest jednak tak, że pokrzywdzeni klienci dostaną od razu idące w setki tysięcy odszkodowanie. By dostać odszkodowanie z tego tytułu należy jednak wykazać związek między naruszeniem tajemnicy, a szkodą klienta. Jeśli nie zostanie to udowodnione bank nie będzie musiał wypłacać odszkodowania.

Osoba, która naruszy tajemnicę bankową podlega odpowiedzialności karnej- do trzech lat pozbawienia wolności i miliona złotych grzywny. Należy jednak pamiętać, że musi działać ona umyślnie i takie przestępstwo nie jest ścigane z urzędu. Trzy lata więzienia i kara grzywny grożą także za nie udzielenie lub przekazanie nieprawdziwej informacji podlegające tajemnicy bankowej instytucją i osoba mającym w nią wgląd.

Miałeś wątpliwości co do tego jak chronione przez banki są informacje o tobie? Teraz wiesz już jak to wygląda.

Łukasz Winiarski